Sık Sorulan Sorular

Bacaklarda dolaşım nasıldır?

Kalp akciğerden gelen temizlenmiş kanı atar damarlarla vücudun her köşesine pompalar ve kirli kan da toplardamarlar aracılığıyla tekrar kalbe döner. Bu geriye dönme sırasında kanın geriye kaçmasını da toplar damarlar içindeki kapakçıklar sağlar.

Bacaktaki toplar ve atar damarların hastalıkları nelerdir?

Damar sertliği (ateroskleroz) atar damarları tutar ve daralmaya veya tıkanmaya neden olur. Atar damarlardaki darlık veya tıkanıklık kalp krizi, inme, böbrek yetmezliği veya ayakta kangren gibi çok ciddi hastalıklara yol açabilir. Damar sertliği toplar damarları etkilemez. Varis hastalığının damar sertliği ile hiçbir ilgisi yoktur.

Bacaklarda ki toplardamarlar nelerdir?

Bacakta derin ve yüzeyel toplardamarlar ve bunları biribirine birleştiren perforan (delici) damarlar vardır. Kanın % 90 ı kalbe derin damarlarla döner.

Varis nedir?

Bacaktaki yüzeyel toplar damarların genişleyerek kıvrıntılı büküntülü hal alması ve hoş olmayan bir görüntü oluşturarak deri altında görülür vaziyete gelmesidir.

Varis nasıl oluşur?

Yüzeyel toplardamarların içinde bulunan kapakçıkların bozulması sonucu kirli kanın yukarı kalbe doğru akacağına aşağı doğru kaçmaya başlaması ve bu ters akımlar nedeniyle de yüzeyel damarlardaki basıncın artıp damarların genişlemesidir.

Varis neden olur?

Büyük ihtimalle genetik nedenlerle yüzeyel toplardamar duvarında olan zayıflık ve kanda toplardamarları genişleten hormonların etkisiyle ortaya çıkan bir hastalıktır. Progesteron denilen hormon bunlardan biridir ve kadınlarda yüksek seviyelerde bulunur. Oluşmasına yardımcı olan diğer nedenler de hamilelik, obezite, hormon tedavisi ve ayakta uzun süre durmayı gerektiren mesleklerdir. Kadınlarda bu risk faktörleri daha sıklıkla bulunduğu için varis hastalığı kadınlarda 3 misli fazla görülür.

Varisler neden bacaklarda görülür?

Ayakta dururken kanın bacaklardan kalbe pompalanması sırasında yerçekiminin yenilmesi gerekir. Yerçekiminden dolayı toplardamarlar üzerine olan basınç kollara göre yüksektir. Toplardamarların içindeki kapaklar bu basınca dayanamayıp yetmez hale gelince varisler oluşmaya başlar.

Varislerin görüntüleri farklı mıdır?

Varis hastalığı temelde bacaktaki iki yüzeyel toplar damar sisteminde görülmektedir. Bunlardan biri bacağın iç kısmında diğeri diz arkasında baldırdadır.

Her iki yüzeyel damarın bir ana dalı, yan dalları ve yan dalların deri içinde bağlantılı olduğu kılcal damarlar vardır. Varis hastalığı yüzeyel toplardamarların tüm veya bir bölümünü tutabilir. Dışarıdan gözle görünen bir varisin nedeni olan ve gözle görünmeyen damarların varisi ancak damar ultrasonu ile belirlenir.

Deri içinde görünen genişlemiş kılcal damarlara akrep damarları denir. Bu akrep damarlarının altında gözle görünmeyen damarlarda varis olabilir. Bu hastalarda sadece akrep damarlarının tedavisi iyi sonuç vermez.. Deri altında görünen ufak varislere yan dal varisleri denir. Ana dal varisleri ise diz altı veya üstünde çok genişlemiş kabarık damarlar olarak görünürler. Her hastada görünüş ve altta yatan neden farklı olabilir.

Varisler ne şikayete neden olur?

Varisi olan bir çok hastanın temel sorunu kozmetiktir, yani hoşa gitmeyen görüntülerdir. Diğer şikayetler arasında özellikle akşama doğru ortaya çıkan bacaklarda dolgunluk hissi, yanmalar ve ayak bilekleri civarında artan şişme vardır.

Sadece çok az hastada varisler bacakta bilek civarında renk değişikliklerine ve zor iyileşen yara açılmasına neden olabilir. Bu durumun tedavisi ciddi emek ve sabır gerektiren oldukça uzun süreli bir süreçtir. Temel amaç varise bağlı bu tip geç problemlerin oluşumunu engellemeye yönelik olmalıdır.

Varisin tanısı nasıl konur?

Klinik tanısı basittir. Fakat tedavisinin planlanması için tecrübeli ellerde damar ultrasonu yapılması mutlak gerekir. Bu sayede hangi toplar damarların yetmez olduğu tespit edilir.. Böylece tedavi için hangi yöntemin uygun olacağına güvenilir bir şekilde karar verilebilir. Aşağıda bahsedilecek yeni tedavi yöntemleri sadece ameliyat öncesi değil ameliyat sırasında da ultrason uygulanmasını gerekli kılmaktadır.

Akrep (kılcal) varisleri olanlara damar ultrasonu yapılmalıdır?

Evet. Akrep venlerinin altında yatan neden dışardan görünmeyen varisler olabilir ve bunların tedavisi yapılmadan akrep damarlarına tedavi uygulanmamalıdır.

Varis damarlarının faydalı bir fonksiyonu var mıdır?

Büyük çoğunlukta bu hastalıklı damarların bir faydası yoktur. Tam tersine zararı vardır ve çıkarılmaları şikayetleri ortadan kaldırır. Çok nadiren eğer derin damarlarda daha önce pıhtı oluşmuşsa ve bu damarlar halen tıkalıysa yüzeyel damarların çıkarılması zarar verebilir.

Varislerin çıkması veya ilerlemesi önlenebilir mi?

Ortaya çıkması önlenemez fakat yürüme, ayakta uzun zaman kalmaktan sakınmak ve gün boyu düzenli uygun varis çorabı kullanmak ilerlemesini bir ölçüye kadar engelleyebilir.

Varisin tedavisi nasıl yapılır?

Varisin tedavisi varisin derecesine, tipine, hastanın şikayetine, isteğine ve ultrason bulgularına bağlı olarak ciddi değişiklikler gösterir. Her hastaya uyabilecek tek bir yöntem yoktur.

Tedavi yöntemleri nelerdir?

Damar içi lazer veya radyofrekansla ana varislerin kurutulması ( endovenöz lazer ablasyonu ve endovenöz radyofrekansla kapatma); iğne tedavisi ; açık cerrahi ile yüzeyel damarların çıkarılması (stripping) ; basit cerrahi ile bağlama ve damar içi köpük; ufak varislerin cerrahi ile çıkarılması (pake ekzisyonları); deri içi lazer tedavisi.

Varis çorabı etkilimidir?

Varisleri ortadan kaldırmaz ancak devamlı ve uygun çorap kullanımı ile hastadaki varislerin daha kötü hal alması büyük ölçüde engellenebilmektedir. Eğer hasta devamlı varis çorabı kullanamayacaksa, mevcut varislerden kozmetik açıdan tamamen kurtulmak istiyorsa veya varislere bağlı ayak yarası gibi komplikasyonlar gelişmiş ise diğer tedavi yöntemlerinden biri veya bir kaçının seçimine gidilebilir.

Açık cerrahi nasıl yapılır?

Geleneksel stripping ameliyatı, sonuçları iyi olmakla beraber, toplar damarın çıkarılması sırasında uygulanan teknik nedeniyle etraf dokulara oldukça hasar veren bir işlemdir. Son yıllarda tarafımızdan geliştirilen yeniliklerle açık cerrahi çok farklı uygulanmaya başlamıştır. Ameliyattan önce uygulanan damar ultrasonu ile varis kaynağı olan toplar damarlar işaretlenmekte, bu sayede ameliyat planı çok güvenilir şekilde yapılabilmekte ve uygulanacak kesiler görünmeyecek kadar çok ufak olabilmektedir. Kasığa yapılan 2 cm lik kesi ve diz altına yapılan 2 mm lik iz bırakmayan ufak deliklerden varis kaynağı olan toplar damarlar çıkarılabilmektedir. Çıkarılma işleminde çok az travma yapan bir teknik uygulanmakta ve varis damarları kansız ortamda özel bir balon kullanılarak çıkarılmaktadır. İşlem derin olmayan genel anestezi altında uygulanmakta ve hasta aynı endovenöz lazer veya radyofrekans tedavilerinde olduğu gibi aynı gün taburcu olmaktadır. Hastaya ameliyat sırasında özel bir varis çorabı giydirilmekte ve bu çorap üzerine bir gün tutulan bandaj yapılmaktadır. Hasta varis çorabını 1-2 hafta kullanmakta ve günlük yaşantısına ameliyat günü dönebilmektedir. Ameliyat sonrası günlük yaşantıda herhangi bir kısıtlama getirilmemektedir. Ameliyat sonrası ağrı ve deride geçici olabilecek renk değişiklikleri bu şekilde uygulanan açık cerrahi ile endovenöz ablasyon yöntemlerine göre çok daha az olmakta ve endovenöz lazer sonrası olabilecek nüks ihtimali de ortadan kalkmaktadır. Bu nedenle son yıllarda bir çok hastada tekrar açık cerrahiyi tercih etmeye başladık.

Lazer ve radyofrekans yöntemleri nasıl yapılır?

Son yıllarda geliştirilen bu yöntemin prensibi özel lazer kateterinin milimetrik bir kesiyle veya hiç kesi yapılmadan direkt ponksiyonla ana yüzeyel toplar damarın içine ultrason yardımıyla sokulması ve geriye çekme sırasında lazer enerjisi verilerek ana yüzeyel toplar damarın tıkanması veya kuruması esasına dayanır.

Basit anestezi altında ameliyat şartları altında yapılan bu modern teknikle yüzeyel toplar damar sökülüp atılmaz ve kendi yatağında yani yerinde bırakılmak sureti ile kapatılır. Bu sayede kanın kasıktan aşağıya doğru geri kaçarak akması durur ve dolayısıyla varisten kaynaklanan rahatsızlıklar ortadan kalkar.

Ameliyat sonrası geçici olan ağrı ve deride renk değişiklikleri sıklıkla görülür. Kozmetik açıdan tatminkar sonuç verir. Az da olsa  lazerle tıkanması sağlanan toplar damarın zamanla tekrar açılarak problem yaratma riski mevcuttur. Son yıllarda geliştirdiğimiz açık cerrahi yöntemi de en az endovenöz lazer ameliyatı kadar iyi kozmetik sonuç vermektedir.

Skleroterapi (iğne tedavisi) nedir?

Bu tedavinin esası varislerin içine enjektörle ufak miktarlarda damarları kurutan ilaç verilerek toplar damarlarda reaksiyona ve tıkanmaya neden olmaktır. Birden fazla seans ve tedavi sonrası bacakların en az 2-3 hafta süresince bandajlanması gerekmektedir. Kurutulan venlerin üzerindeki deride renk değişikliği ortaya çıkması nadir değildir.

Deri üzeri lazer tedavisi nedir?

Çok ufak deri içi akrep venlerinin tedavisinde iyi sonuç verebilir. Deri lazeri damar ultrasonu yapılmadan uygulanmamalıdır. Eğer akrep venlerinin altında büyük besleyici damarlar varsa ki bunlar ultrasonla görülebilir, lazer tedavisinden önce bunlara sklerozan madde enjeksiyonu tedavide ki başarı oranını arttıracaktır. Özel deri soğutma sistemleri işlemin ağrısız geçmesini sağlayarak deride ortaya çıkacak komplikasyonları da azaltır.

Varislerin tedavi sonuçları nasıldır?

Damar ultrasonun doğru yapılarak yorumlanması ve her türlü tedavi olanaklarının varis merkezi bünyesinde tecrübeli damar cerrahları tarafından uygulanması çok iyi sonuçların elde edilmesini sağlar. Başka bölgelerde daha sonra yeni varisler gelişse bile bunların tamamlayıcı yöntemlerle tedavisi mümkündür.